Độ bền màu là một chỉ số rất quan trọng quyết định vẻ đẹp lâu dài của gạch ốp lát. Dưới tác động của môi trường như ánh nắng, độ ẩm và việc vệ sinh, màu sắc gạch dễ thay đổi nếu chất lượng không đảm bảo. Hãy cùng Hùng Lan tìm hiểu độ bền màu của gạch nguyên nhân và các phương pháp giúp gạch luôn bền màu như mới ngay dưới đây!
Khi gạch ốp lát chiếm diện tích lớn trong không gian, chỉ cần sự thay đổi màu sắc nhỏ cũng có thể khiến tổng thể trở nên cũ kỹ, kém sang trọng và thiếu đồng bộ, đặc biệt ở những khu vực nhiều ánh sáng tự nhiên. Chính vì vậy, độ bền màu không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ ban đầu mà còn đóng vai trò then chốt trong việc duy trì vẻ đẹp, chất lượng và hiệu quả sử dụng của công trình theo thời gian. Vì thế, lựa chọn gạch lát nền có độ bền màu cao không chỉ dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ, mà còn là giải pháp lâu dài giúp bảo vệ giá trị công trình và tối ưu chi phí sử dụng cho ngôi nhà của bạn. Để đưa ra được lựa chọn đúng đắn nhất, bạn cần nắm rõ được các chỉ số cũng như các yếu tố ảnh hưởng trong bài viết này.
I. Độ bền màu của gạch ốp lát là gì?
Độ bền màu của gạch ốp lát là khả năng duy trì màu sắc, hoa văn và độ đồng đều bề mặt của viên gạch theo thời gian, ngay cả khi thường xuyên chịu tác động từ các yếu tố môi trường và quá trình sử dụng. Nói cách khác, đây là mức độ “chống phai màu” của gạch trong suốt vòng đời sử dụng của công trình.
Nếu gạch có độ bền màu kém, màu sắc sẽ dần bị nhạt, ố vàng, loang màu hoặc mất đi độ sắc nét ban đầu. Ngược lại, gạch có độ bền màu cao sẽ giữ được màu sắc ổn định, đồng đều và gần như không thay đổi dù sử dụng trong thời gian dài.
Những mẫu gạch sở hữu độ bền màu tốt mang lại nhiều lợi ích rõ rệt trong quá trình sử dụng thực tế, không chỉ về thẩm mỹ mà còn về giá trị lâu dài của công trình, cụ thể như:
- Giữ màu sắc ổn định: Màu gạch và hoa văn ít bị phai, không lo xỉn hay loang màu sau thời gian dài sử dụng.
- Đảm bảo tính thẩm mỹ lâu dài: Bề mặt gạch luôn đồng đều, giúp không gian giữ được vẻ đẹp ban đầu.
- Chịu được tác động môi trường: Ít bị ảnh hưởng bởi ánh sáng, độ ẩm hay thay đổi nhiệt độ.
- Hạn chế chi phí bảo trì: Không cần xử lý lại bề mặt hay thay gạch sớm do xuống màu.
- Phù hợp nhiều không gian: Sử dụng tốt cho cả khu vực nội thất lẫn ngoại thất mà vẫn giữ màu ổn định.
II. Các chỉ số và tiêu chuẩn đánh giá độ bền màu của gạch
Khác với các chỉ tiêu như độ hút nước hay độ bền uốn có giá trị đo cụ thể, độ bền màu của gạch thường được đánh giá gián tiếp thông qua các phép thử tiêu chuẩn quốc tế, mô phỏng các tác động thực tế trong quá trình sử dụng như ánh nắng, hóa chất và môi trường ẩm ướt.
1. Độ bền màu với ánh sáng UV
Độ bền màu của gạch dưới tác động của ánh sáng UV thường được đánh giá thông qua các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 105-B02 hoặc ASTM D4303. Theo đó, mức độ bền màu được phân loại theo thang điểm từ 1 đến 8, trong đó mức càng cao thì khả năng giữ màu càng tốt và ít bị phai dưới ánh nắng. Những loại gạch đạt cấp độ 7–8 được xem là có khả năng chống tia UV rất cao, phù hợp sử dụng cho khu vực ngoài trời hoặc những không gian thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời như ban công, sân thượng, sân vườn hoặc phòng khách đón nắng.
Tia UV trong ánh nắng mặt trời có khả năng phá vỡ liên kết màu trên bề mặt vật liệu. Khi gạch tiếp xúc trực tiếp với tia UV trong thời gian dài, các thành phần tạo màu, lớp phủ bề mặt hoặc chất kết dính có thể bị oxy hóa, khiến màu sắc dần phai nhạt và bề mặt mất đi độ tươi ban đầu.
Trên thực tế, các nhà sản xuất gạch ngoại thất cao cấp đều thiết kế men và mực in có khả năng kháng tia UV, giúp màu sắc không bị bạc sau nhiều năm sử dụng.
2. Độ bền màu với hóa chất
Độ bền màu của gạch khi tiếp xúc với hóa chất được đánh giá theo tiêu chuẩn ISO 10545-13 (TCVN 6415-13), phản ánh khả năng chống phai màu trước các chất tẩy rửa, axit và dung dịch vệ sinh. Đây là tiêu chuẩn rất quan trọng liên quan trực tiếp đến việc màu sắc và bề mặt gạch có bị ảnh hưởng khi tiếp xúc với chất tẩy rửa hay không.
Gạch được thử nghiệm với:
- Axit nhẹ
- Kiềm
- Hóa chất gia dụng thông dụng
Kết quả được phân loại theo cấp:
- UA / ULA / UHA: không bị ảnh hưởng → khả năng kháng hóa chất rất tốt
- UB / UL / UH: bị ảnh hưởng nhẹ
- UC: bị ảnh hưởng rõ rệt
Gạch đạt cấp UA hoặc ULA sẽ giữ màu ổn định hơn khi vệ sinh thường xuyên, đặc biệt phù hợp cho nhà bếp, phòng tắm và khu thương mại.
3. Độ bền màu khi mài mòn
Trên thực tế, màu sắc và họa tiết của gạch được bảo vệ trực tiếp bởi lớp men phủ bề mặt. Vì vậy, khả năng giữ màu lâu dài không chỉ phụ thuộc vào mực in hay công nghệ tạo vân, mà còn phụ thuộc rất lớn vào độ bền và độ ổn định của lớp men trong quá trình sử dụng.
Nếu lớp men có khả năng chịu mài mòn kém, bề mặt gạch sẽ dần bị bào mòn theo thời gian, đặc biệt tại những khu vực đi lại nhiều. Khi lớp men suy giảm, lớp màu phía trên cũng dễ bị ảnh hưởng, dẫn đến hiện tượng bạc màu cục bộ, mất độ sắc nét của họa tiết và giảm tính thẩm mỹ tổng thể.
Do đó, khi đánh giá độ bền màu của gạch lát nền, cần xem xét đồng thời khả năng chịu mài mòn của lớp men, thường được thể hiện thông qua chỉ số PEI theo tiêu chuẩn ISO 10545-7. Gạch có xếp hạng PEI càng cao thì lớp men càng bền, khả năng giữ màu tại các khu vực chịu ma sát càng tốt.
Gạch có khả năng chịu mài mòn tốt nên được sử dụng cho sảnh, hành lang, khu vực công cộng hoặc phòng khách. Trong khi đó, các loại gạch có mức chịu mài mòn thấp hơn sẽ phù hợp với phòng ngủ hoặc khu vực ít đi lại để đảm bảo độ bền màu lâu dài.
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến độ bền màu của gạch
Độ bền màu của gạch không chỉ được quyết định tại nhà máy mà còn chịu tác động liên tục từ môi trường sử dụng và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Trên thực tế, cùng một mẫu gạch nhưng khi lắp đặt ở những khu vực khác nhau, mức độ phai màu và xuống cấp có thể chênh lệch rõ rệt sau một thời gian sử dụng. Việc hiểu đúng các yếu tố ảnh hưởng đến độ bền màu sẽ giúp gia chủ lựa chọn đúng loại gạch cho từng không gian.
1. Ánh nắng mặt trời (tia UV)
Ánh nắng, đặc biệt là tia UV, là nguyên nhân hàng đầu khiến gạch ngoài trời bị phai màu theo thời gian. Việc tiếp xúc liên tục với ánh sáng mạnh và sự thay đổi nhiệt độ ngày – đêm làm suy yếu bề mặt gạch, khiến màu sắc dần nhạt đi. Các loại gạch không có lớp phủ chống UV hoặc gạch men, gạch trang trí sẽ bị ảnh hưởng nhanh hơn.
2. Mài mòn trong quá trình sử dụng
Sự ma sát từ việc đi lại thường xuyên và vệ sinh hàng ngày sẽ dần bào mòn lớp bề mặt gạch, khiến màu sắc bị nhạt đi. Các khu vực có mật độ di chuyển cao như hành lang, sàn nhà, lối đi ngoài trời thường bị phai màu nhanh hơn.
3. Nước mưa và độ ẩm
Nước mưa chứa axit và tạp chất từ không khí có thể gây phản ứng hóa học trên bề mặt gạch, dẫn đến phai màu và xuất hiện vết ố. Độ ẩm cao còn khiến nước thẩm thấu vào các lỗ nhỏ của gạch, làm giảm độ bóng và màu sắc. Gạch ngoài trời ở khu vực khí hậu ẩm ướt càng dễ xuống màu nếu không có khả năng chống thấm tốt.
4. Sự kết hợp giữa in kỹ thuật số và men chất lượng cao
Độ bền màu thực sự chỉ đạt hiệu quả cao khi công nghệ in và lớp men được thiết kế đồng bộ:
- Mực in phải tương thích với lớp men để khi nung, màu sắc được “khóa chặt” trong cấu trúc bề mặt.
- Lớp men phải đủ bền để bảo vệ lớp họa tiết khỏi mài mòn, tia UV và hóa chất.
Đây là lý do vì sao các dòng gạch porcelain cao cấp thường có độ bền màu vượt trội hơn so với gạch giá rẻ, do được đầu tư đồng thời cả về công nghệ in, công thức men và quy trình nung.
5. Cách vệ sinh và bảo dưỡng
Thói quen vệ sinh thường xuyên bằng hóa chất tẩy rửa mạnh, dụng cụ chà cứng hoặc không bảo dưỡng định kỳ sẽ làm bề mặt gạch nhanh xuống màu. Sử dụng dung dịch vệ sinh phù hợp giúp kéo dài độ bền màu đáng kể.
IV. Các phương pháp giúp gạch giữ màu bền lâu
Để đảm bảo công trình luôn giữ được vẻ đẹp ban đầu sau nhiều năm sử dụng, gia chủ cũng cần quan tâm đến các giải pháp giúp hạn chế phai màu và xuống cấp bề mặt gạch. Dưới đây là những phương pháp quan trọng giúp tăng độ bền màu cho gạch ốp lát trong quá trình sử dụng thực tế.
1. Chọn gạch có độ bền màu tốt ngay từ đầu
Đây là yếu tố mang tính nền tảng và quyết định lớn nhất đến khả năng giữ màu lâu dài của gạch. Nên ưu tiên các dòng gạch:
- Sử dụng công nghệ in kỹ thuật số hiện đại
- Được phủ men kháng tia UV và kháng hóa chất
- Có xương gạch porcelain, độ hút nước thấp
Những đặc tính này giúp gạch hạn chế tối đa hiện tượng bạc màu, đặc biệt khi sử dụng tại khu vực ngoài trời hoặc nơi thường xuyên tiếp xúc với nắng mưa và độ ẩm cao.
Hiện nay, tại showroom Hùng Lan phân phối đa dạng các mẫu gạch có độ bền màu cao đến từ nhiều nhà sản xuất đi đầu về công nghệ phủ men và in kỹ thuật số như Trung Quốc, Tây Ban Nha, Taicera… Các dòng sản phẩm này có độ hoàn thiện tốt về họa tiết, màu sắc đồng đều và khả năng giữ màu ổn định, phù hợp cho cả nhà ở dân dụng, nhà hàng, trung tâm thương mại và showroom trưng bày.
2. Sử dụng lớp phủ bảo vệ bề mặt gạch
Các lớp phủ bảo vệ giúp tạo hàng rào ngăn tác động từ ánh nắng, nước mưa, bụi bẩn và hóa chất. Ngoài việc giữ màu sắc ổn định, lớp phủ còn giúp bề mặt gạch duy trì độ bóng và kéo dài tuổi thọ sử dụng, nhất là với gạch ngoài trời.
3. Vệ sinh gạch đúng cách, tránh dùng hóa chất mạnh
Nên sử dụng dung dịch tẩy rửa nhẹ và dụng cụ lau chùi mềm để tránh làm hỏng lớp men bảo vệ. Việc hạn chế hóa chất có tính axit hoặc kiềm cao sẽ giúp gạch không bị bạc màu, trầy xước và giữ được vẻ đẹp lâu dài.
4. Lựa chọn vị trí lắp đặt phù hợp
Đối với những khu vực chịu tác động mạnh từ ánh nắng hoặc mưa, cần ưu tiên gạch có khả năng chịu thời tiết tốt hoặc áp dụng biện pháp che chắn như mái che, lam chắn nắng. Cách bố trí hợp lý sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ gạch xuống màu theo thời gian.
5. Bảo trì và kiểm tra định kỳ
Việc kiểm tra bề mặt gạch thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng để xử lý kịp thời. Với gạch ngoài trời, nên làm mới lớp phủ bảo vệ định kỳ để duy trì khả năng chống phai màu và đảm bảo gạch luôn bền đẹp theo thời gian.
Các thông tin về độ bền màu của gạch sẽ giúp gia chủ chủ động hơn trong việc lựa chọn vật liệu, đảm bảo công trình luôn giữ được vẻ đẹp ổn định theo thời gian và phù hợp với mục đích sử dụng. Trên đây, Hùng Lan đã tổng hợp và chia sẻ đến bạn khái niệm độ bền màu, các yếu tố gây ảnh hưởng cũng như những lưu ý quan trọng khi lựa chọn gạch. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn có thêm cơ sở để chọn được mẫu gạch vừa bền vừa đẹp, đáp ứng cả yêu cầu thẩm mỹ lẫn độ bền lâu dài. Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần tư vấn chi tiết hơn, vui lòng liên hệ Hùng Lan để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tình.
Chia sẻ:
